1. Dersin Ana Fikri
Dersin temel amacı, Bakara Suresi 30-33. ayetleri bağlamında Hz. Adem''e öğretilen `Esma` (İsimler) ilminin mahiyetini ve bunun `göklerin ve yerin gaybı` ile ilişkisini açıklamaktır. Üstad, Hz. Adem''e öğretilen bu ilmin, evrenin sadece görünen (zahir) yüzü değil, aynı zamanda görünmeyen (batın/melekut/gayb) yüzünü de kapsadığını; insanın bu ilmi öğrenme kapasitesine sahipken, meleklerin bu kapasiteden yoksun olduğunu vurgulamaktadır.
2. Temel Çıkarımlar
Hz. Adem, Melekler ve İlmü''l-Esma: Allah, Hz. Adem''e `bütün isimleri` öğretmiş, ancak melekler bu bilginin tamamına sahip olamamıştır. Meleklerin `Biz senin öğrettiğinden başkasını bilmeyiz` itirafı, onların kapasitesinin sınırlı olduğunu gösterir. İnsanoğlu (Hz. Adem şahsında) ise İlmü''l-Esma''nın tamamına mazhar olabilecek bir potansiyele sahiptir.
Gayb İlmi ve Varlıkların İç Yüzü: Her varlığın bir görünen yüzü (zahir) bir de gizli, gerçek yüzü (batın/melekut) vardır. Örneğin, cansız sandığımız eşyalar aslında Allah''ı tesbih etmektedir, ancak biz bunu duymayız.
Günahların Hakikati (Batıni Yüzü):
Günahların bu dünyada görünen yüzü ile manevi alemdeki gerçek yüzü farklıdır.
Gıybet Örneği: Hucurat Suresi''ne göre gıybetin zahiri `birinin arkasından konuşmak` iken, hakikati (batını) `ölmüş kardeşinin etini yemektir`.
Yetim Malı: Yetim malı yemenin zahiri lezzetli bir yemek gibi görünse de, batını karına ateş doldurmaktır.
Uyuşturulmuş Hasta Benzetmesi: İnsanlar dünyada uykudadır (uyuşturulmuş gibidir). Günah işlerken aslında zehir içerler veya ateş yerler ama dünya sevgisi ve gaflet sebebiyle acıyı hissetmezler. Ölümle birlikte (uyanınca) veya perdeler kalkınca bu acı hissedilecektir.
Perdelerin Kalkması (Kıyamet ve Ölüm): Kıyamet, `perdelerin kalktığı gün`dür. Hakikatler sonradan yaratılmayacak, zaten var olan hakikatlerin üzerindeki perde kalkacaktır. Cennet ve cehennem şu an vardır; Hz. Peygamber Miraç''ta bunları görmüştür.
Gaybı Görme Kapasitesi: Gaybı ve eşyanın melekutunu görmek sadece Peygamberlere ve İmamlara has değildir. Nefsini terbiye eden, günahlardan sakınan her insan bu `kalp gözü` açıklığına erişebilir. Örnek olarak Hz. İbrahim''e göklerin melekutunun gösterilmesi ve Kerbela''da taşların altından kan aktığını gören âlimler (Allame Tabatabai gibi) verilmiştir.