Anasayfa Dersler Ahlak Dersleri 1 | Abbas Akyüz 11. Ders: Kur'an'daki Yeminler ve Hikmeti

11. Ders: Kur'an'daki Yeminler ve Hikmeti

1. Dersin Konusu: Kur''an''daki Yeminlerin Hikmeti ve Kalem Suresi

Ders, Kur''an''daki yeminlerin nedenini, hikmetini ve özellikle Kalem Suresi''nin başındaki `Kaleme ve satır satır yazdıklarına andolsun` yeminini analiz etmektedir.

 

2. Yeminin Hikmeti ve Felsefesi

Konuşmacı, Kur''an''daki yeminlerin üç temel hikmeti olduğunu belirtir:

  1. Konunun Önemi: Yeminden sonra gelen konunun ehemmiyetini vurgulamak.

  2. Yemin Edilen Şeyin Değeri: Allah önemsiz şeye yemin etmez. Yemin edilen varlık (kalem, incir, zeytin, güneş vb.) değerlidir ve dikkat çekilmeyi hak eder.

  3. Delil Niteliği: Kur''an''daki yeminler sıradan yeminler gibi değildir. Yemin edilen şey, aslında açıklanan hükmün delilidir.

    • Örnek: `Yasin, hikmetli Kur''an''a andolsun ki sen peygambersin.` Burada Kur''an''a yemin edilmesi, Hz. Peygamber''in nübüvvetinin en büyük delilinin Kur''an (mucize) olduğunu gösterir.

 

3. Kalem ve Yazının Önemi

  • Sessiz Çığlık: Kalem, dilden ve kılıçtan daha etkili bir güçtür; `sessiz çığlık`tır.

  • Medeniyetin Taşıyıcısı: Geçmiş asırların tecrübesi ve birikimi ancak yazı/kalem yoluyla yeni nesillere aktarılır. Yazı olmasa ilim kaybolur.

  • İlahi Yemin: Allah''ın kaleme yemin etmesi, okuma-yazma bilmeyen (ümmi) bir Peygamberin getirdiği kitabın ilahi kaynaklı olduğunun kanıtıdır. Eğer Peygamber okumuş biri olsaydı, `kendi yazdı` denilebilirdi.

  • Akıl Delili: `Kaleme andolsun ki sen deli değilsin` ayetinde, kaleme (ilme/bilgiye) yemin edilmesi, Peygamber''in getirdiği yüksek ilimlerin onun akıllı olduğunun en büyük kanıtı olmasındandır. Deli, ilim ve hikmet sunamaz.

 

4. Toplumun Gücünü Simgeleyen Üç Ses

Konuşmacı, değerli ve toplumu güçlü kılan üç sesten bahseder:

  1. Alimlerin Kaleminin Sesi: İlim ve kültürü temsil eder. (Günümüzde matbaa sesi).

  2. Mücahitlerin Atlarının Ayak Sesi: Askeri gücü ve savunmayı temsil eder.

  3. Dokuma Tezgahının (Makinenin) Sesi: Ekonomik gücü ve üretimi temsil eder.

  • Bir toplumun aziz ve güçlü olması bu üç alandaki (ilim, güç, ekonomi) gelişimine bağlıdır.

 

5. Kalemin Tehlikesi ve Sorumluluk

Kalem ne kadar değerliyse, kötüye kullanımı da o kadar tehlikelidir. Bakara Suresi 79. ayette, kendi elleriyle kitap yazıp `Bu Allah katındandır` diyen ve dini az bir paha karşılığında satanlar lanetlenmiştir. Kalem, hidayete de dalalete de araç olabilir.

 

6. İslam''ın İlme Teşviki

İslam geldiğinde Mekke''de okuma yazma bilenlerin sayısı çok azdı (yaklaşık 17 kişi). Ancak Kur''an''ın teşvikiyle (İkra/Oku emri, kaleme yemin, borçlanmaların yazılması emri vb.) ilim ve yazı hızla yayıldı. Ticari anlaşmaların ve borçların yazılması (Bakara 282), toplum düzeni ve adaletin sağlanması için emredildi.