1. Halifenin Belirlenme Yollarının Eleştirisi
• Olumsuz Yöntemin Reddi: Peygamber''in (s.a.a.) görevini yaptıktan sonra hilafet meselesini ümmetin takdirine bırakması (olumsuz yöntem), mantıksal olarak mümkün değildir. Peygamber, getirdiği dini korumak için tedbir almak zorundaydı.
• Ümmetin Yetersizliği: Sahabelerin tamamının İsa''nın havarileri gibi `İnsan-ı Kâmil` (mükemmel insan) seviyesinde olmaması nedeniyle, bu işin ümmete bırakılması makul değildi. Peygamberin son dönemlerinde ve vefatından hemen sonra çıkan kargaşalar, ümmetin bu kemalatta olmadığını göstermiştir.
• Hadis Ravilerinin Sorgulanması: Bazı önde gelen hadis ravilerinin (Örn: Ebu Hureyre''nin Muaviye''nin sofrasında yer alması, Enes bin Malik''in Gadir olayına şahitlikten kaçınması) davranışları ve rivayet toplama yöntemleri, sahabelerin hepsinin güvenilir ve hakka bağlı olmadığını ortaya koymuştur.
2. İmam Ali''nin Tayin Edilmesi (Olumlu Yöntem)
• Tek Mantıksal Yol: Birinci ve ikinci yolların reddedilmesinden sonra, Allah''ın emriyle (Nass) Peygamber tarafından bizzat tayin edilmesi (Şia''nın kabul ettiği yol) tek mantıksal yol olarak kalır.
• Amaç: Peygamberlik makamından sonra devam edecek olan İmamet ve Velayet makamının ehil kişilere geçmesini sağlamaktı.
3. Hz. Peygamber''in İmam Ali İçin Aldığı Tedbirler
• Eğitim ve Yetiştirme: Hz. Peygamber, Ali''yi 10 yaşından itibaren yanına alarak bizzat kendi eliyle yetiştirmiştir. Ali, Peygamber''in zevcesinden sonra cemaatle namaz kılan ilk kişidir.
• Açık Beyanlar: `Akrabalarını uyar` ayetinden itibaren Hz. Ali''yi vezirim, kardeşim ve benden sonra halifemdir şeklinde açıkça ilan etmiştir.
• Ayrıcalıklar ve Tercihler:
- Hicret gecesi kendini tehlikeye atarak Ali''yi yatağına yatırması.
- `Ali olmasaydı Fatıma''ya eş bulunmazdı` diyerek onu Hz. Fatıma ile evlendirmesi.
- Mescid-i Nebevi''ye açılan tüm kapıları kapatıp sadece Ali ve Fatıma''nın kapısını açık bırakması.
- `Ali ilmin tamamına maliktir`, `Ali haktan ayrılmaz` gibi sözlerle onu ümmet için ölçü ilan etmesi.
• Gadir Hum İlanı: Veda haccı dönüşünde, Allah''ın emriyle (bu görevi yerine getirmezse tebliği tamamlamamış sayılacağı uyarısıyla), Hz. Ali''yi açıkça ümmetin rehberi ve velisi olarak tayin etmiştir.