Geçen dersten netleştirmeler
Murdar (leş) ile mes-i meyyit (ölüye dokunma guslü) farklıdır.
Murdar insan: Müslüman/kâfir fark etmez; kişi ölünce üç ölü guslü verilene kadar bedeni necis kabul edilir. Bu sırada sıçrayan sular da necistir; gusül tamamlanınca tabiiyetle temiz olur.
Mes-i meyyit guslü: Ölüye guslü verilmeden ve bedeni tamamen soğuduktan sonra çıplak elle tenine dokunan kişiye gusül farz olur. Eldiven varsa gerekmez. Bu, necaset hükmünden ayrıdır; gusül gerekse bile beden/elbise illa necis olmuş sayılmaz.
Kâfirin hükmü (derste aktarılan görüş):
Ehl-i Kitap (Yahudi, Hristiyan, Zerdüşt): Pak.
Ateist/Deist ve semavî din dışı (ör. Budist): Necis kabul edilmiştir.
Şüphe/tereddüt içindekiler: Hemen “kâfir” denmez; soruları giderilmelidir.
Bu dersin ana konusu: Pak olan şey nasıl necis olur?
Asıl kural: “Her şey paktir; necisliği kesinleşmedikçe pak hükmündedir.”
Temas edip etmediği bilinmiyorsa, ıslak olup olmadığı bilinmiyorsa veya ıslaklığın geçip geçmediği belirsizse: pak sayılır; araştırma zorunluluğu yok.
Necis olmanın şartı (iki adım):
1.Necasetle temas,
2.Islaklığın (rütubetin) geçmesi.
Vesvese örneği (AVM tuvaleti vb.): Görünür kir/necaset yoksa ve ıslaklığın geçtiği kesin değilse pak kabul edilir; fakat “çok şüpheli ortamlar”da ihtiyatlı davranmak güzeldir.
Necisi temizleyenler (5 madde)
1. Su
2. Toprak
3. Güneş
4. İslâm (İslâm’a giren kişi)
5. Ayn necasetin giderilmesi (yerine göre hüküm kazanır)
Su – türler ve farklar
Muzaf su (karışım/özlü: meyve suyu, şerbet, tuzlu su): Temizlemez, abdest/gusül olmaz, necasete değer değmez necis olur (az-çok fark etmez).
Mutlak su (saf su) türleri:
Akarsu (pınar/ırmak; kuyu suyu da yerden kaynayan su olarak ele alındı),
Yağmur suyu,
Durgun su → Kür (çok) ve kalîl (az).
Kür/akarsu/yağmur: Sırf temasla kolay necis olmaz; rengi/kokusu/tadı değişirse necis olur.
Kalîl (az) su: Necasetle temas ederse hemen necis olur.
Musluk suyu genelde ağa bağlı “çok su” hükmündedir; necisi altına tutmakla temizleyebilir.
Kuyu suyu: Kaynağı olduğu için mutlak su sayılır; necis olursa çekildikçe yerine gelen taze su temizler.
Pratik temizlik notları
Islak mendil: Ayn necaseti (pisliği) çıkarabilir ama tek başına taharet sağlamaz; sonra suyla yıkamak gerekir (çok suyla 1, az suyla 2 defa gibi).
Necis yeme/içme: Haramdır.
Başkasının necis yemek yediğini veya necis elbiseyle namaz kıldığını görürsen uyarmak farz değil; ama ibadet bilgisindeki hata (mesela abdest yanlışlığı) öğretmek gerekir (uygun bir dille).
Cep fişi (mini özet)
Kural: Kesin bilgin yoksa pak.
Necis olması için: Temas + ıslaklığın geçmesi.
Muzaf su: temizlemez/abdest olmaz/temasla necis olur.
Mutlak su: (kür/akarsu/yağmur) değişim olmazsa necis etmez; temizler.
Islak mendil: önce kiri alır, sonra su şart.