1. Günahlardan Temizlenmenin ve Ahlaki Tedavinin Sonucu
İlahi Ödül (İlham/Ledünni İlim): İnsan, günah ve kötülüklerden (gıybet, yalan vb.) uzak durup aklını ve duyu organlarını (göz, kulak, dokunuş) doğru kullanırsa, Allah tarafından ödüllendirilir. Bu ödüle ilham, ledünni ilim veya mükaşefe denilebilir.
Kalbin Aydınlanması: 40 gün boyunca ihlasla (sadece Allah için) hareket eden kişinin kalbindeki hikmet pınarları diline akar ve kalbi aydınlanır (Hadis).
Lezzet ve Aydınlanma: Günahlardan temizlenen ve ahlaki tedaviye tabi tutulan kişi, hem yaptığı işlerden ve ibadetlerden lezzet almaya başlar hem de kalbi aydınlanır.
2. Nefis Tezkiyesi
Kalbin Merkeziliği: Akılla keşfedilen bilgi, kalp onu özümsemedikçe kuru bir ilim olarak kalır. Kalp, insanın merkezidir ve bilginin benimsenmesi için kalpte aydınlanma (genişleme) olmalıdır.
Duyguları Dizginlemek: Nefsi yok etmek, duyguları (kıskançlık, cimrilik vb.) tamamen ortadan kaldırmak demek değildir. Nefis tezkiyesi, bu duyguların ve isteklerin dozunu ve kıvamını ayarlamaktır. Dozajı aşmak nasıl obeziteye yol açarsa, duyguların aşırısı da manevi zarar verir.
Ruhun Yumuşaması: Nefsin istekleri dizginlenip kontrol altına alınabilirse, bedenin kabalıkları incelir ve ruhun kabalıkları yumuşar. Bu durum, kişiye bir aydınlanma getirir.
3. Olayları Yönetmek ve Akıl Hayatı
Teslim Olmak Yerine Yönetmek: İnsan, başına gelen hadiselerin (olayların) büyüklüğünü, küçüklüğünü ve zamanlamasını doğru anlayamazsa, olaya teslim olur ve olay tarafından yönetilir.
Hakimiyet: Kendine (duyu organlarına, nefsine) hakim olan insan, olaylara da hakim olur ve aile, ticaret, siyaset gibi alanlarda krizleri yönetebilir.
Akıl Hayatına Geçiş: İnsanların hayatı genelde nefis istekleri (öfke, kıskançlık, aşırı yeme) doğrultusunda yaşanır. Akıl hayatına geçildiğinde ise kişi olayları yönetmeye başlar, çünkü gönül dünyası aydınlanmıştır.
Takva ve Çıkış Kapısı (Mehreca): Allah için kendini koruyan (takvalı olan) insana Allah bir çıkış kapısı (mehreca) açar. Takva çoğaldıkça, ilahi ilham kapısı daha açık hale gelir.
4. Günah Perdesinin Kalkması ve Hakikati Görme
Perdeyi Kaldırmak: İmam Ali, günah perdesini, nefis perdesini ve dünyevilik perdesini yırttığı için perdenin arkasını olduğu gibi görmüştür.
Yakin (Kesin Bilgi): İnsan kendi nefis benliğini aradan çekebilirse, hakikatler ve eşyanın özü arasında hiçbir perde kalmaz ve her şeyi olduğu gibi görür.
Günahın Özü: Günahın çirkefliğini ve pisliğini gören arifler (İmamlar), günahı hayal dahi etmezler. Günahlar (gıybet, faydasız eylem) aslında zevk değil, ruhu parçalayıp yemek gibidir; aydınlanan kalp bu hakikati olduğu gibi görür.
Teslimiyetin Kolaylığı: Allah yolunda olanlar, zorlukları ve acıları, Allah''ın gözetiminde olduğu için kolay görür ve tahammül ederler.