1. Cesaret ve Hikmet Dengesi
Cesaretin Doğası: Gençler fıtraten cesurdur ve ideallerinin peşinden koşarlar. Ancak bu cesaret tek boyutlu kalırsa, sadece öfke ve tepkiyle hareket etmeye dönüşür (örneğin; tartışmalarda hemen şiddete başvurmak gibi) ve kişinin başına bela olur.
Hikmetin Gerekliliği: Cesaret mutlaka `hikmet` ile yoğrulmalıdır. Hikmet, bir işin sadece bugünü değil, sonunu ve sonucunu (basiret) görmektir. İmam Ali''nin hikmetli sözleri de olayların sonucunu gösterdiği için bu ismi almıştır.
İstişarenin Önemi: Gençler duygularının esiri olmaya ve acele karar vermeye meyillidir. Bu nedenle İmam Ali, gençlerin deneyimli insanlarla istişare etmesini tavsiye eder. `Duygusuna uyan genç pişman olur, aklına danışan genç kurtulur.`
2. Akıl ve Nefis Savaşı
İçsel Mücadele: İnsanın içinde sürekli savaşan iki güç (metaforik olarak iki kurt) vardır: Akıl ve Nefis (Duygu/Güdüler). Hangisi beslenirse o kazanır. Gençlik döneminde bu savaş çok daha şiddetlidir.
Tercih: İnsan, aklını besleyip nefsinin amiri yaparsa kurtulur; nefsi aklına galip gelirse hem birey hem toplum çöker.
3. Gurur ve Ben Merkezcilik
Kendini İspat Çabası: Çocuklukta ağlayarak istediğini yaptıran insan, gençlikte bunu `gurur` ve `isyan` ile yapmaya çalışır. `Ben de varım, ben de başarabilirim` diyerek bağımsızlığını ispat etmek ister.
Aldatıcı Güç: İmam Ali, `Genç gücüne aldanır, oysa akıllı kişi gücün fani olduğunu bilir` der. Gençler güçlerine, makamlarına veya yeteneklerine güvenerek kibirlenebilirler. Bu duygu eğitim ve bilgelikle dengelenmelidir.
4. Tecrübesizlik ve Kılavuz İhtiyacı
Kılavuz: Gençlerin tecrübesi sınırlı olduğu için olaylara duygusal ve kısa vadeli bakarlar. Bu noktada tecrübe, aklın en iyi kılavuzudur.
İstihare ve İstişare: Karar verirken önce düşünmek, sonra tecrübeli birine danışmak (istişare), hala tereddüt varsa Allah''a danışmak (istihare) gerekir.
5. Taklit ve Etkilenme Eğilimi
Taklidin İki Yüzü: Taklit hayatın vazgeçilmezidir.
Kötü Taklit: Bilgisizliğin peşinden gitmek, cahili taklit etmek.
İyi Taklit: Bilginin ve ilmin peşinden gitmek. Bir hastanın doktora, birinin fakihe danışması gibi; şahsı değil, ondaki bilgiyi taklit etmek doğrudur.
Tecrübeyi Devralmak: İmam Ali oğluna, `Senden öncekilerin tecrübelerini kendin yaşamadan öğren` der. Binlerce yıllık insanlık tecrübesini (sermayeyi) devralmak, ömrü boşuna harcamayı ve aynı hataları (ateşe elini sokmak gibi) tekrar etmeyi önler.
6. Gençliğin Toplumsal Rolü
Toplumun Direği: Gençlik, toplumun en sağlam direğidir. Eğer bu direk sağlam kalırsa (akıl nefsi yönetirse) toplum yükselir; çürürse (nefis aklı yönetirse) toplum çöker.
Yaşlanan Toplum Tehlikesi: Avrupa örneğinde olduğu gibi, genç nüfusu azalan toplumlar yok olmaya yüz tutar ve dışarıdan genç nüfus (mülteci) alarak hayatta kalmaya çalışır.
En Büyük Düşman: İnsanın en büyük düşmanı dışarıda değil, kendi içindeki nefsidir. Gençlik, bu iç düşmanla (nefsani arzular ve şehvetle) mücadele dönemidir.