1. Kibir ve Gurur Tehlikesi
Başarının Yarattığı Çöküş: Gençler, elde ettikleri başarı ve enerjiyle aşırı özgüven duyabilirler. Ancak başarı doğru yönetilmezse (futbolcular ve sanatçılar örneğindeki gibi) kibre dönüşür ve çöküş başlar.
Aklın Azalması: Hz. Ali''ye göre `Kendini beğenenin aklı azalır.` Kibirli insan başkasına danışmaz, istişare etmez ve kendi kıt aklıyla hareket eder; bu da onu hataya sürükler.
Bilgisiz Özgüven: Sadece az bir bilgiyle `her şeyi ben bilirim` havasına girmek (cahil cesareti), gençleri felakete götürür. İlim arttıkça insan ne kadar az bildiğini fark etmelidir (Einstein ve minber örneği).
2. Zamanın İsrafı (Boş Vakit)
Zaman Öldürmek: Gençler, başarısızlıklarını veya yetersizliklerini unutmak için `eğlence` adı altında zamanı öldürmeye meyillidir. Eğlence bir amaç değil, enerji toplamak için bir araç olmalıdır.
Fırsatları Kaçırmak: Hz. Ali, fırsatların bulutlar gibi geçip gittiğini söyler. Gençlik (güç, güzellik, enerji) geçicidir. Önemli olan, bu dünyadan göçüp gitmeden önce insanlığa faydalı bir `iz` (sadaka-i cariye) bırakabilmektir.
Ömür Aşamaları (Mevlana Hikayesi): İnsanın ömrünün ilk 20 yılı (gençlik) kendisine aittir ve en verimli çağdır. Sonraki yıllar (eşek gibi çalışma, köpek gibi koruma, maymun gibi koşturma) başkaları ve sorumluluklar için geçer. Bu yüzden gençlikteki boş zaman, kişisel gelişim için en büyük sermayedir.
3. Kötü Arkadaşlık ve Çevre Etkisi
Arkadaşın Dini Üzere Olmak: İmam Ali''nin buyurduğu gibi, insan dostunun dini üzeredir. Gençler arkadaşlarından, kadınlar kocalarından, halklar iktidarlardan etkilenir.
Çürük Elma Etkisi: Bir gruptaki tembel veya kötü ahlaklı bir kişi, zamanla diğerlerini de kendine benzetir. Tertemiz fıtrat, dışarıdan gelen (arkadaş, medya vb.) tozlarla kirlenir.
Çözüm: Gençler için cami, Hüseyniye, ilim meclisleri gibi `güvenli arkadaşlık ortamları` oluşturulmalıdır. Buralarda kurulan dostluklar hem ticari hem ilmi hem de evlilik açısından daha sağlam temellere dayanır.
4. Hayalcilik ve Gerçeklerden Kopukluk
Toz Pembe Hayaller: Gençler büyük hayaller (dünyayı kurtarmak, lüks yaşam vb.) kurar ancak bunlar gerçeklikle (bütçe, zaman, yetenek) uyuşmadığında büyük hayal kırıklıkları yaşanır.
Uzun Emeller: Hz. Ali, `Uzun emeller aklı kör eder` buyurur. Hayal, çaba ve imanla birleşirse güç olur; gafletle birleşirse tembellik ve hüsran yaratır.
5. Otoriteye İsyan
Başkaldırı Eğilimi: Gençlik, özgürlük arayışıyla birlikte ebeveyn, patron veya devlet otoritesine isyan etmeye meyillidir. Ancak bu isyan akılcı ve saygı sınırları içinde olmalıdır; evi terk etmek veya şiddete başvurmak çözüm değildir.
Hakkın Sözü: Babanın (otoritenin) sözüne saygı duymayan, Hakk''ın sözüne de kulak vermez.
Sonuç: Gençliğin kurtuluşu; kibrini yenmek, zamanı verimli kullanmak, doğru arkadaş seçmek, gerçekçi hayaller kurmak ve otoriteyle sağlıklı ilişki geliştirmekten geçer.