Bu ders, hayattaki temel kaygıları ve olumsuz düşünce biçimini (vehimi) ele alarak, kişinin kendisini negatif insandan pozitif insana dönüştürme yollarını ve bunun temelinde yatan Allah''a güven konusunu inceler.
1. Temel Kaygılar ve Olumsuz Düşünce (Vehim)
Dersin başında belirlenen ve günümüz insanının yaşadığı başlıca kaygılar şunlardır:
Gelecek Kaygısı (Kariyer dahil)
Maddi Kaygılar
Çocuk Eğitimi Kaygısı
Yetersizlik Kaygısı
Evlilik Kaygısı
Bu kaygılar, sürekli kafamızı meşgul eden ve içimizi kemiren vehime (olumsuz düşünceye) dönüşür. Vehim, dışarıdan sağlıklı görünen bir ağacı içeriden yiyip bitiren kurda benzetilir; zamanla insanın neşesini, zevkini ve keyfini yok eder].
2. Negatiften Pozitife Dönüşüm Yolları
A. Kapasiteyi Genişletme:
Kendini Değiştirme: Değiştiremeyeceğimiz ekonomik şartlar, hava durumu veya bir çocuğun durumu gibi dış etkenlerin kaygısıyla kendimizi yormak yerine, o şartlara göre kendimizi uyumlu hale getirmeliyiz].
Kalbi Büyütme: Sorunları küçültmeye çalışmak yerine, kalbimizi ve kapasitemizi büyütmeliyiz. Peygamberlerin de duası olan `Rabbishrahli sadri` (Göğsümü genişlet Allah''ım) duası, sorumluluğu değil, o büyük sorumluluğu taşıyacak kabı (kapasiteyi) büyütmeyi istemektir. Sorunlar ne kadar büyük olursa olsun, geniş bir kapta (kalpte) küçük kalacaktır].
B. Olumsuzlukları Yönetme:
Dışa Vurum: Olumsuz düşünceleri içimizde beslememeli, dışarı bırakmalıyız.
Enerji Tüketimi: Negatif insanlar, çevrelerindeki insanların da enerjisini tüketir. Bir dert paylaşıldığında, karşı taraf çare olamayacaksa ona yük olunmuş olur. Hazreti Ali''nin, derdini kimsenin kaldıramayacağı için kuyuya anlatması buna örnektir.
C. Kendini Geliştirme:
Kendine Yakıştırma: İnsan, temiz giyinmeyi veya ilim öğrenmeyi başkaları görsün diye değil, kendisi için yapmalıdır. İlim, tıpkı temiz bir elbise gibi, fıtrata yakışandır.
Her Şeyden İbret Alma: Dizi, film izlerken veya çevremize bakarken (şehirdeki tabelalar, mağazalar), sadece olayı değil; giyimden dekorasyona, konuşma üslubundan kelimelerin etkisine kadar her şeyden bir şeyler öğrenmeye çalışmalıyız.
3. Kaygıların Temeli: Allah''a Güven
İnsan, zengin bir babaya veya bankadaki kredisine güvendiği kadar Allah''a güvenmediği için kaygı duyar. Kur''an''a göre, Halifetullah olan bir insanın ne geçmişten bir korkusu ne de gelecekten bir kaygısı vardır.
Mevlana''nın sözüyle bu durum anlatılır: Bir dilencinin zenginden istemesi tuhaf değildir. Asıl tuhaf olan, Padişah''ın (Allah) dilenciden (kuldan) dilenmesidir. Daha da tuhaf olanı, Allah bize o kadar el açmışken, bizim kendimizi padişah zannediyor olmamızdır.
Böyle cömert bir Rab varken karamsar olmanın, negatif olmanın bir anlamı yoktur.