Bu ders, hayatımızda karşılaştığımız krizleri ve duygusal çatışmaları önleme ile yönetme yollarını ele almaktadır. Dersin temel odağı, insanın üç ana unsurundan biri olan duygularımızın doğru yönetilmesidir.
1. İnsanın Yapısı ve Duygular (Krizin Kaynağı)
İnsan; akıl, güdüler ve duygular olmak üzere üç temel unsurdan oluşur. Duygularımız, bir enerji kaynağı gibidir. Bu enerjinin yeraltında biriken deprem enerjisi gibi olduğu ve zamanla boşaltılmazsa büyük krizlere yol açabileceği belirtilir.
Duygularımız toplumsaldır ve diğer insanlarla (eşimiz, çocuklarımız, arkadaşlarımız, toplum) olan ilişkilerimizde ortaya çıkar. Eğer duygularımızı kontrol edebilir ve yerinde kullanabilirsek faydalıdır, ancak kontrolden çıkarsa krize dönüşür ve tıpkı yüksek tansiyon gibi hayatımızda sorunlar yaratır.
2. İnsan İlişkileri ve Değer Meselesi
İnsanlarla kurduğumuz ilişkiler üç farklı nitelikte olabilir:
Yaprak Misali: Geçici ve mevsimlik ilişkilerdir. Sonbahar gelince dökülürler.
Dal Misali: Fırtınalı bir zamanda kopabilecek, daha sağlam ama yine de kırılgan ilişkilerdir.
Kök Misali: Fırtınaların bile söküp atamayacağı, çok sağlam ve köklü ilişkilerdir.
Kriz yaşamamak için, her ilişkiye ait olduğu değeri vermemiz gerekir. Kök misali insana gösterilen değeri yaprağa göstermek ya da yaprağa davranıldığı gibi köke davranmak hayal kırıklıklarına ve krizlere neden olur.
3. Duygusal Krizleri Önleme Yöntemleri (Hastalanmamak)
Krizlerin oluşmaması için benimsememiz gereken ön kabuller ve davranış biçimleri şunlardır:
Karşı Tarafın İnsan Olduğunu Kabul Etmek: İlişki kurduğumuz kişinin de tıpkı bizim gibi duyguları, tercihleri ve sınırları olduğunu idrak etmek.
Saygılı Olmak: Her insanın farklı istek ve duygularına saygı göstermek.
Diyalog ve Anlayış: Monolog (tek taraflı konuşma) yerine diyalog kurmak, dinlemek, anlayış göstermek ve paylaşımcı olmak. Bu, toplumsal var olmanın doğal gereğidir.
İhtiyaç ve Beklenti Dengesi: Krizlerin büyük çoğunluğu, gerçek ihtiyaçlarımızın değil, sınırsız beklentilerimizin karşılanamaması sonucu ortaya çıkar. Beklentilerimizi makul seviyeye çekmek gerekir.
Etkili İletişim: Uzun zaman geçirmek yerine, kısa ama kaliteli ve etkili iletişim kurmaya odaklanmak.
Özel Alanı Korumak: Her bireyin kendine ait özel bir alanı vardır. Bu alana saygı duymak, merak etmemek ve tecessüs etmemek gerekir.
Farklılıkları Kabul Etmek: Dünyada hiçbir şey birbirinin aynısı değildir. İnsanların farklılıklarını kabul etmek, hakaret etmemek, aşağılamamak ve duygularını bastırmamak gerekir. Bastırılan duygu bir anda patlar ve büyük deprem yaratır.
Aşırı Bağımlılıktan Kaçınmak: Duygusal anlamda aşırı bağımlılık kriz doğurur ve beklentiyi artırır.
Kendine Saygı ve Sevgi: Kendisine saygı duymayan birinin başkasına saygı duyması, kendini sevmeyen birinin başkasını sevmesi mümkün değildir.
4. Kriz Yönetimi ve Dertleşme
Kriz oluştuktan sonra onu yönetmenin en önemli yollarından biri yargılamamaktır.
Bunun yanı sıra, biriken ve bastırılan duygusal enerjiyi boşaltmanın psikolojik yolu dertleşmektir. İnsan, dertlerini paylaşabileceği birini (yaprak, dal, kök misalindeki ilişkilerde kapasitesine göre) bulmalıdır. Kimseyi bulamazsa, Yüce Yaratıcı ile dertleşmelidir.
Dua, sadece bir istek listesi değil, asıl olarak insanın Allah ile yaptığı bir münacat yani dertleşme türüdür. Bu dertleşme, içimizde biriken negatif enerjiyi ve bastırılmış duyguları boşaltmanın en güvenli yoludur. Bu enerji atılmazsa, mutlaka eşe, çocuğa veya bir başkasına patlayacaktır.