Bu ders, İslam''ın gelişiyle birlikte Arap Yarımadası''nda yaşanan köklü değişimleri, dini kargaşadan tevhid inancına geçişi ve toplumsal statüdeki devrim niteliğindeki düzenlemeleri konu almaktadır.
1. Dini Durum ve Peygamberlerin Rolü
İfrat ve Tefrit: İnsanlık tarihi boyunca toplumlar sürekli aşırılıklara (dünyaya aşırı dalma veya dünyayı tamamen terk etme) yönelmiştir. Allah, peygamberleri bu iki uç arasında `orta yolu` (vasat ümmet) kurmak için göndermiştir.
Peygamberlerin Gözü: Hz. Musa''nın dünya (zahir), Hz. İsa''nın ise ahiret (batın) gözünün açık olduğu; Peygamber Efendimizin ise her iki gözünün de açık olduğu (dünya-ahiret dengesi) vurgulanmıştır.
Hanifliğin Bozulması: Hz. İbrahim''den kalan halis tevhid inancı, zamanla putperestlikle karıştırılmış, Kabe''nin etrafı putlarla doldurulmuştur. Ancak Hz. Peygamber''in soy ağacında hiçbir zaman müşrik bulunmadığı rivayet edilmiştir.
2. İslam''ın Gerçekleştirdiği Büyük İnkılap
Kabilecilikten Ümmete: Kan davaları, kabile rekabetleri ve ırkçılık ortadan kaldırılarak yerine kardeşlik ve adalet esası getirilmiştir. 200 yıllık Evs ve Hazreç düşmanlığı İslam ile barışa dönüşmüştür.
Kadın Hakları Devrimi: İslam öncesi bir utanç vesilesi görülen ve diri diri toprağa gömülen kız çocuklarının statüsü, İslam ile insani ve sosyal haklar seviyesine yükseltilmiştir.
Kadının Değeri: İslam, kadını ekonomik olarak erkeğe bağımsız kılmış (mehir ve miras hakkı), nafakayı erkeğin sorumluluğuna vermiş ve kadına toplumu inşa eden en temel eğitmenlik görevini yüklemiştir.
3. Mekke''nin Ekonomik ve Ticari Gelişimi
Merkezi Konum: Mekke, Kabe''nin kutsallığı ve stratejik ticari konumu sayesinde bir köyden Hicaz''ın en önemli merkezine dönüşmüştür.
Güvenlik Anlaşmaları: Haşimoğulları ve özellikle Abdülmüttalip, çevre kabilelerle yapılan anlaşmalarla ticaret yollarını emin kılmıştır. Bu durum Kureyş Suresi''nde Allah''ın bir lütfu olarak zikredilir.
Hz. İbrahim''in Duası: Mekke''nin güvenli bir şehir olması ve meyvelerle rızıklandırılması, Hz. İbrahim''in binlerce yıl önce yaptığı duanın bir tecellisidir. Hz. Peygamber, `Ben babam İbrahim''in duasıyım` buyurmuştur.
4. Oryantalistlerin ve Tarihçilerin Gözüyle İslam
Hızlı Yayılma: Batılı tarihçiler (Will Durant, Gustav Lebon), İslam''ın bir asır gibi kısa bir sürede büyük imparatorlukları fethedip yayılmasını Orta Çağ''ın en inanılmaz sosyal olayı olarak nitelendirmişlerdir.