Anasayfa Dersler İslam Tarihi 1 | Ferman Kızmaz 4. Ders - 1: Arabistan ve Çevresindeki Dinler

4. Ders - 1: Arabistan ve Çevresindeki Dinler

Bu ders, İslam''ın doğuşu öncesinde Arap Yarımadası ve çevresindeki dini çeşitliliği, inanç sistemlerini ve Mekke''nin kuruluşu ile putperestliğin nasıl başladığını kapsamlı bir şekilde incelemektedir.

 

1. Tek Tanrılı ve Geleneksel İnançlar

  • Haniflik: Hz. İbrahim ve Hz. İsmail''in dininin devamı olan, fıtrata dayalı tek tanrılı inançtır. Putperestliği reddeden Hanifler (Abdülmüttalip ve Haşimoğullarının çoğu gibi), tebliğ yapmadan kendi içlerinde ahlaklı bir hayat sürerlerdi. Hz. Peygamber de nübüvvet öncesi bu inanca mensuptu.

  • Yahudilik: Roma baskısıyla Filistin''den sürülen Yahudiler, özellikle Medine (Yesrib) çevresine yerleşmişlerdi. Tarım, ticaret ve yazılı kültürdeki üstünlükleri nedeniyle kabileler üzerinde ciddi etkileri vardı.

  • Hristiyanlık: Kuzeyde Suriye ve güneyde Habeşistan etkisiyle yayılmıştır. Necran bölgesi önemli bir merkezdi. Zunüvas''ın Yahudiliği seçip Hristiyanlara yaptığı zulüm (Ashab-ı Uhdud), bölge halkının dış güçlere olan güvenini sarsmış ve İslam''a zemin hazırlamıştır.

 

2. Diğer İnanç Sistemleri ve Sabilik

  • Sabiler: Tek Tanrı''ya inanmakla birlikte Allah''ı `selbi` sıfatlarla (aciz değil, cahil değil gibi) tarif ederlerdi. Gök cisimlerine, yıldıza ve aya tapınma gelenekleri vardı. Kur''an''da üç yerde zikredilirler.

  • Manilik (Seneviye): İran menşeli, nur (ışık) ve zulmet (karanlık) çatışmasına dayalı ikili tanrı inancıdır.

  • Cin ve Meleklere Tapınma: Bazı kabileler melekleri Allah''ın kızları olarak görür veya bazı cinlere sığınarak onlara kutsallık atfederlerdi. Kur''an bu sapmaları şiddetle reddeder.

 

3. Mekke''nin Kuruluşu ve Putperestliğin Ortaya Çıkışı

  • Kabe ve Mekke: Hz. İbrahim''in eşi Hacer ve oğlu İsmail''i Allah''ın emriyle Safa-Merve arasına bırakması ve ardından Zemzem suyunun çıkmasıyla Mekke bir yerleşim yeri olmuştur. Daha sonra baba-oğul Kabe''yi inşa etmişlerdir.

  • Putperestliğin Başlangıcı: Mekke''de putperestliği başlatan kişi Amr bin Luhay''dır. Şam''dan getirdiği Hubel putunu Kabe''ye dikerek inanç sistemini bozmuştur. Ayrıca Mekke dışına çıkanların Kabe''yi temsil etmesi için yanlarına aldıkları taşları zamanla kutsallaştırmaları da putperestliği tetiklemiştir.

  • Putperestlerde Allah İnancı: Putperestler aslında yeri ve göğü Allah''ın yarattığını kabul ederlerdi; ancak putları Allah ile aralarında `aracı` ve `şefaatçi` olarak görürlerdi. Zamanla 360 puta farklı sıfatlar (yağmur, savaş vb.) yükleyerek şirke düşmüşlerdir.