Bu ders, Allame Tabatabai''nin `İslam''da Şia` eseri üzerinden temel dini kavramları tanımlamayı amaçlamaktadır. Şia inancını doğru tanımak ve temellendirmek için insan doğasından hareketle din, İslam ve Şia kavramları arasındaki hiyerarşik bağ incelenmektedir.
1. İnsan Tanımı ve İhtiyaçlar
Düşünen İlahi Canlı: Batı felsefesi insanı `düşünen canlı` (hayvan-ı natık) olarak tanımlarken, İslam buna `ilahi` kavramını ekler. İnsan, Allah''ın ruhundan üflediği, sadece dünyaya değil ahirete de ait olan bir varlıktır.
Sistem Gereksinimi: İnsan, biyolojik ve ruhsal ihtiyaçlarını düzenlemek için bir yaşam programına muhtaçtır. İnsan geliştikçe ve toplumsallaştıkça (Adem''den Habil-Kabil''e geçiş gibi), mülkiyet ve hukuk kuralları çoğalmış, bu da dinlerin sistemleşmesini sağlamıştır.
2. Din Kavramı
Tanım: Yaşam boyu insanın tüm ihtiyaçlarını (dünya ve ahiret) düzenleyen, yasaları Allah tarafından belirlenmiş sistemler bütünüdür.
Yasa Koyucu Meselesi: Yasaları insanlar koyarsa (liberalizm, marksizm vb.), bu sistemler kişisel ve zümresel çıkarlara hizmet eder. Gerçek `Din`, hiçbir çıkara ihtiyacı olmayan mutlak müstağni olan Allah''ın koyduğu kurallardır.
Borç ve Metot: Din kelimesi Arapça''da aynı zamanda `borç` ve `metot` anlamlarına gelir; bu da insanın yaratıcısına karşı sorumluluğunu ve yaşam tarzını ifade eder.
3. İslam ve Şia Kavramları
İslam (Teslimiyet): Allah''ın koyduğu evrensel kurallar bütününün özel adı ve bu kurallara kayıtsız şartsız teslim olma halidir. `Müslüman` adını inananlara ilk veren Hz. İbrahim''dir.
Şia (İzleyici): Peygamber Efendimizden (s.a.a) sonra hilafetin ve rehberliğin Ehlibeyt''e ait olduğuna inanan ve İslam''ı Ehlibeyt mektebi aracılığıyla yaşayanlara denir.
Özet Hiyerarşi: Din, yasalara inanmaktır; İslam, belirlenmiş ilahi yasalara teslim olmaktır; Şia ise bu teslimiyeti Ehlibeyt''in rehberliğinde gerçekleştirmektir.