Kum Dönemi ve Ders-i Hâriç (1998-2009): 1998 yılında Kum’da İmam Humeynî’nin tarihi evinde Resâil ve Mekâsib derslerine başladı. Kıdemli öğrencilerinden oluşan özel bir halkaya namazın tesbihât-ı erbaa, secde ve rükû bölümlerine dair fıkhi ders-i hâriç başlattı. 2004’te tekrar Halakât, 2005-2006 yıllarında üst seviye Mekâsib okuttu. 2007’de derslerini tarihî Feyziyye Medresesi’ne taşıdı.
Resmî Ders-i Hâriç Süreci (2009-2024): 2008’de Ayetullah Ali Hamanei’nin Kum bürosunda namaz konulu ders-i hâriç açıldı. 2009-2010 döneminde genel katılıma açık fıkıh ders-i hârici, 2010’da ise resmî olarak usul ders-i hârici başladı. Usul dersleri istishab bahsinin başlarına kadar sürdü.
Öğretim Tarzının Öne Çıkan Özellikleri:
Hazırlık ve Metin Düzenleme: Her ders öncesinde sunacağı konunun tarihsel seyrini ve kendi içtihadî görüşlerini yazıya geçirir; ders bitiminde fıkıh ve usul notlarını bizzat kendisi gözden geçirip tasnif ederdi.
Ders Başı Tefsiri: Fıkıh derslerinin başında Kur'an ayetlerine ayırdığı kısa zaman diliminde, klasik tefsir kalıplarının ötesinde derin ve özgün tefsir incelikleri paylaşırdı.
Talebeye Alan Açma ve Müzakere: Ders sonrasında saatlerce süren ilmî tartışmaları teşvik eder; öğrencilerinin fıkhî yan meseleleri (fer'î meseleler) analitik biçimde sunabileceği özel programlar hazırlayarak onların içtihat etme (istinbat) yeteneğini geliştirmeyi amaçlardı.
2020 Koronavirüs salgını öncesinde Feyziyye Medresesi’ndeki yüz yüze ders-i hâriç katılımı 400 kişiyi aşmıştı. Pandemi dönemiyle birlikte dersler çevrim içi platformlara taşındı. Tahran’da yaşamaya başladıktan sonra da derslerini online sürdürdü. 2023-2024 eğitim yılı başında derse kayıt yaptıran öğrenci sayısı 1300’ü geçti. Ancak kendisi ilk derste beklenmedik bir kararla derslerine ara verdiğini ilan ederek öğrencilerinden helallik istedi. Havza ulemasının ve öğrencilerinin ısrarlarına rağmen, manevi kaygılar ve havzadaki diğer hocaların derslerini destekleme arzusu sebebiyle kararından geri adım atmadı.
5. İlmî Eserleri ve Kurumsal Çalışmaları
Ayetullah Mücteba Hamanei, fıkıh ve usul metinlerini yeniden kaleme alma çalışmalarının yanı sıra fıkıh literatürüne odaklandı. Babasının tavsiyesi üzerine, Şii fıkhının en önemli metinlerinden biri olan Seyyid Kâzım Yezdî’nin Urvetü’l-Vüskâ adlı eseri üzerine haşiye (derinlemesine dipnot/şerh) yazmaya yoğunlaştı.
Eserlerinin Durumu: Kendi hazırladığı fıkıh ve usul çalışmaları yayıma hazır birkaç cilt halindedir. Öğrencilerinin tuttuğu detaylı ders takrirleri de basıma hazır olmasına rağmen, şahsi tevazuu ve izni olmaması sebebiyle genel kamuoyuna basılmamış, sadece havzadaki üst düzey âlimlerin istifadesine sunulmuştur.
Fıkıh Merkezlerinin Desteklenmesi: Kum İlim Havzası’ndaki geleneksel ve modern içtihat birikimini güçlendirmek gayesiyle, farklı metodolojilere sahip çeşitli fıkıh araştırma merkezlerinin, medreselerin ve uzmanlık enstitülerinin kurulmasını bizzat teşvik edip destekledi.
6. Siyasi, İdari Rolü ve İrfani Duruşu
Gözlerden uzak bir yaşam sürmeyi tercih etmesine ve resmi bir devlet görevinde bulunmamasına rağmen, her zaman yönlendirici ve danışman rolü oynadı.
Toplumsal ve Ahlaki Hassasiyeti: İlmî meşguliyetlerinin yanında toplumsal sorunlara, alt gelir gruplarına ve ihtiyaç sahiplerine yardım edilmesine özel hassasiyet gösterdi. Devrimci, halkla iç içe ve ahlaki değerleri ön planda tutan bir talebe kitlesinin yetişmesine öncülük etti.
İrfan ve Ahlak Üstadlarıyla Bağı: Dini yetkinliğinin yanı sıra dönemin önde gelen ahlak, ve irfan üstadlarıyla son derece yakın bağlar kurdu. Özellikle Ayetullah Bahauddinî, Ayetullah Muhammed Taki Behcet, Ayetullah Seyyid Ahmed Keşmirî ve Şeyh Cafer Müctehidî gibi maneviyat büyüklerinin sohbetlerine katıldı, onların feyzinden yararlandı.
Şahsiyeti: Kendisinin ön plana çıkarılmasından titizlikle kaçınması, medya gündeminden uzak durması, İmam Humeynî ve Ayetullah Hamanei’nin düşünsel çizgisine bağlılığı, herkes tarafından takdirle karşılanan belirgin vasıflarındandır.
