1. Ahlak ve İrfan (Felsefesi) Tanıtımı
Dersin temel amacı, duygusal ve manevi yönü ağır basan genel ahlak derslerinden ziyade, Ahlak Felsefesi ve İrfan İlmi''nin temel konularını, kısımlarını (amelî/nazarî) ve tarihi şahsiyetlerini tanıtmaktır.
2. Varlık Âleminde İnsanın Konumu
Mevlana''nın şiirinden hareketle varlıklar dört ana grupta ele alınır: Melek, İnsan, Hayvan ve Cemadat (Cansız Varlıklar).
Melek: Sadece nurdur, Allah''ın emrinden asla çıkamaz ve bulunduğu makamdan ne ileri gidebilir ne de gerileyebilir.
Hayvan: İçgüdü (vahiy) ile hareket eder, bulunduğu konumda sabittir.
İnsan: Varlık âleminin en ilginç varlığıdır.
Meleklerden yukarı çıkarak onların bile hayretini kazanabilir.
Hayvandan daha aşağı düşerek (Belhum Ezel) en vahşi canavara dönüşebilir.
İnsan, içindeki Nefs (hayvani sıfatlar: kurt, yılan, maymun, domuz) ile Akıl arasındaki sürekli mücadele ile konumunu belirler. Bu sıfatlar kontrol altına alınarak iyiye hizmet etmelidir (Örneğin: Allah için öfke).
3. Vahiy Kavramının Kapsamı
Kur''an-ı Kerim''de vahiy kelimesi, yaygın bilinen peygamberlere özgü risalî vahyin dışında üç farklı anlamda kullanılır:
Risalî Vahiy: Peygamberlere (Resul ve Nebi) gelen ilahi bilgi.
İçgüdü (Fıtrî Vahiy): Hayvanlara (örneğin bal arısına) bırakılan içgüdü.
İlham (Kalbe Doğan Bilgi): Yüce Yaratıcı''nın veya şeytanın (vesvese) insana bir anda ilham yoluyla gönderdiği bilgi (Örneğin: Musa''nın annesine gelen ilham).
4. Ruhun Yolculuğu ve Değişmeyen `Ben`
Gelişim: İnsan ruhu, amel (manevi eylem) yoluyla sınırsızca ilerleyebilir (+1, +100, +Milyon).
Geri Dönüş (İnna Lillahi ve İnna İleyhi Raci''un): Ruhun varlık âlemindeki seyri, en yüce âlem olan Lahut''tan (O''ndan başka hiçbir şeyin olmadığı âlem) en değersiz âlem olan Dünya''ya (deni âlem) bir iniş ve oradan tekrar yükseliş sürecidir.
Değişmeyen Öz: Beden sürekli değişse de, içimizdeki öz, değişmeyen `Ben` her zaman aynı kalır. Öldüğümüzde ilk karşılaşacağımız şey, bu dünya hayatında yaptıklarımızla şekillendirdiğimiz o `Ben` olacaktır.
Kişinin Sureti: Salih amellerle ruhunu aydınlatanlar nura doğru ilerlerken, nefsine uyanlar yaptıkları kötü amellerin suretiyle (yırtıcı bir kurt, akrep, vahşi bir çakal gibi) dirilebilir.
5. Şeytandan Korunma Yolları
Amel''in Önemi: Bilginin tek başına yetersiz olduğu (şeytan örneği) ve amelin hayati önem taşıdığı vurgulanır.
Koruyucu Ameller: Sabah ve akşam namazlarından sonra Dört Kul suresi (Kafirun, İhlas, Felak, Nas) ve Ayet el-Kürsi okunmalıdır.
Sürekli Abdest (Daimul Vuzu): Abdest, bir nur halkasıdır. Abdestli olmak, şeytanın zulmetini (karanlığını) uzak tutar. İnsan abdestli olduğu zaman günaha bile yaklaşmaktan utanır.