Ayetullah Ali Saadetperver
Doğumu 1927. Vefatı 25 Kasım 2004
Günümüz irfanî yolunun bilinen ana silsilesi, merhum Hüseyin Kulu Hemedanî’den doğmuş; Ayetullah Seyyid Ahmed Kerbelâî, Allâme Gâzî, Allâme Tabâtabâî ve nihayet Ayetullah Ali Saadetperver ile günümüze kadar uzanmıştır. Bugün dünyanın dört bir yanındaki ariflerin çoğu, bu nuranî zincirin halkaları olan üstatların ellerinde yetişmiştir. Bu zincirin son büyük halkası ise, Allâme Tabâtabâî’nin irfan sahasındaki en seçkin öğrencisi Ayetullah Ali Saadetperver’dir.
Ayetullah Ali Saadetperver (Pehlivânî Tehrânî), 1927 yılında Tahran’da maneviyatla yoğrulmuş bir ailede dünyaya geldi. Çocuk yaşta merhum Şeyh Muhammed Zahid’in ders halkasına emanet edildi ve daha o yıllardan itibaren ahlak ve manevi disiplinle yoğruldu. Ardından merhum Ayetullah Şeyh Ali Ekber Burhan’dan mukaddime derslerini aldı. Sonrasında yolunu ilim şehri Kum’a çevirerek merhum Ayetullah Sultânî ve Ayetullah Uzma Mer’aşî Necefî’den “Mekâsib” ve “Kifâye” okudu. Daha sonra Ayetullah Uzma Burucerdî ve İmam Humeynî’nin hariç derslerine katıldı ve içtihat mertebesine ulaşıncaya dek bu yolculuğunu sürdürdü.
Ahlak ve irfana duyduğu şiddetli iştiyak onu tam kırk yıl boyunca Allâme Tabâtabâî’nin seyr ü sülûk derslerinin eşiğinde oturmaya sevk etti.
Allâme Tabâtabâî’nin manevî disiplinine tam bir teslimiyetle bağlı olan Ayetullah Saadetperver, ondan aldığı feyizlerle irfanın doruklarına ulaştı. Üstadının vefatından sonra, onun öğrencilerinin ısrarı üzerine talebe yetiştirmeye başladı. Bugün İran’da ahlak ve irfan sahasında öne çıkan birçok üstat, Merhum Saadetperver ‘in eğitiminden geçmiş, onun nefesiyle olgunlaşmıştır.
Üstadın Seyr ü Sülûk ve Eğitim Metodu
Ariflerin şeyhi Üstat Saadetperver, irfan yolunun inceliklerini derin bir sezgi, sarsılmaz bir yöntem ve zarif bir eğitim tarzıyla talebelerine aktarırdı. Allâme Tabâtabâî’nin huzurunda yıllarca ilahî sır ve hakikatlerin latif nüanslarını alan üstat, bu feyzi aynı safiyetle öğrencilerine tattırdı. Onun yöntemi, Şiî ariflerinin tarih boyunca takip ettiği usule ve bu yolun büyük üstadı Molla Hüseyin Kulu Hemedanî’nin irfanî çizgisine dayanıyordu. Bu metoda göre sırat-ı müstakim, Kur’an’ın, Resulullah’ın ve Ehl-i Beyt’in yolunu adım adım izlemekti.
Ayetullah Saadetperver’in ahlak dersleri genellikle yatsı namazından sonra yapılırdı. Her öğrenci, mizacına ve kabiliyetine göre üstadın belirlediği ayrı bir halkaya dahil olurdu. Bu halkalardan bazıları yirmi yılı aşkın süre devam etmiş, nice gönül bu derslerde tevhide ve hakikate dair derin keşiflere ulaşmıştır. Üstat, yıl boyunca Kum’dan ayrılmaz; öğrencilerinin manevî ilerleyişini bizzat takip ederdi. Sabahlarını ilmi araştırmalara, ikindi vaktinden akşama kadar ise talebelerinin meselelerine ayırırdı.
Telif Eserleri
Cemâl-i Âftâb – Hafız Divanı şerhi; 10 cilttir. Seyr ü sülûk perspektifiyle yazılmıştır. Basıldığı yıl yılın kitabı seçilmiş, defalarca baskı yapmıştır.
Kur’an ve Fıtrat
Cilve-i Nûr – Hz. Fâtıma’nın hayatı; Türkçede “Nur Tecellisi” adıyla yayımlanmıştır.
Furûğu’ş-Şehâdet – İmam Hüseyin’in kıyamına yeni bir bakış.
Sırru’l-İsra – Miraç hadisinin şerhi.
Maârif-i Ed’iyye
Râz ü Del – Allâme Tabâtabâî’nin “Gülşen-i Râz” haşiyesi üzerine açıklamalar.
Pâsdârân-ı Herîm-i Aşk – Ariflerin hayat ve sözlerini anlatan 20 ciltlik büyük eser.
Allâme Tabâtabâî’nin Yanındaki Tevhid Dersleri
Üstat şöyle anlatır:
“Ahlak derslerini Allâme’den aldıktan sonra, onun yanında bulunan talebelerin çoğu birer birer ayrıldı. Artık bu konularda onun yanında kalmayı gerekli görmüyorlardı.
Ben ise Allâme’nin gönlünde semavî sırlar ve insanı kemale erdiren ilahî marifetlerin bulunduğunu, fakat bunları açıklamaktan çekindiğini fark ettim. Bu düşünce beni, onun sırları açması için teşvikte bulunmaya sevk etti.”
Üstat her gün bir soru hazırlar, Allâme’nin huzuruna girer, anlattığı her cümleyi gönlüne nakşederdi. Ders bitince not eder, sonra bunları irfan büyüklerinin sözleriyle karşılaştırırdı. Çünkü Allâme, bu sahadaki teknik ıstılahları kullanmayı tercih etmezdi; hakikati saf ve berrak bir dille anlatırdı.
Beden Sağlığına Verdiği Önem
Merhum Saadetperver’e göre bir sâlik için beden, seyr ü sülûk yolculuğunda bir bineğe benzerdi. Bu nedenle sık sık:
“Bedenlerinizi salim tutun ki yaşlandığınızda Allah’a ibadetten mahrum kalmayasınız.”
diye öğüt verirdi.
Kadim tıbba vukufuyla öğrencilerine tıbbî tavsiyelerde bulunur, onların ruh ve beden sağlığının manevî yolculukta büyük bir payı olduğunu hatırlatırdı.
Ayetullah Hurremâbâdî, Üstad’tan şöyle nakleder:
“Allâme Tabâtabâî’nin derslerine otuz yıl boyunca katıldım. Sadece iki dersi kaçırdım: Biri kızımın düğünü içindi; diğeri karla kaplı bir günde yaşlı bir seyyidin evinin üzerindeki karı temizlerken gördüğüm andı. Kalbim kesin olarak hissetti ki üstat, o derse gitmeme değil, o seyyide yardım etmeme razıdır.”
Eşe Teşekkür Etmenin Hikmeti
Üstat Pehlivânî, eşe hürmetin önemini şöyle dile getirirdi:
